Irak hükümeti ile ülkedeki İran destekli en güçlü silahlı gruplardan biri olan Kataib Hizbullah açık bir çekişmenin içinde. 16 Kasım Pazartesi günü Başbakan Ali ez-Zeydi, orduya grubun Bağdat'ın güneyindeki kalesi Curf es-Sahr'a girme emri verdi. Emir, resmi bir soruşturmanın bölgedeki petrol boru hatlarına müdahale tespit etmesinin ardından geldi. Grubun bölgeyi terk etmesi için 20 Kasım Cuma gününe kadar süresi var. Salı günü bir komutan grubun çekilmeyeceğini söyledi. Brent petrol MT5 fiyat akışımızda $93.90 seviyesinde, 24 saatlik değişim −0.36%.
Ne oldu?
Anlaşmazlığın konusu petrol hırsızlığı. Ancak aynı zamanda Irak devletinin İran'la bağlantılı silahlı gruplar üzerinde otoritesini kurup kuramayacağının da bir sınavı. Şimdiye kadarki temel adımlar aşağıda. Grubun açıklamaları kendi iddiaları olarak belirtilmiştir:
Bir Irak istihbarat raporu, daha sonra bir hükümet soruşturma komisyonunun da desteklediği şekilde, Curf es-Sahr'da organize petrol hırsızlığını belgeledi. Hükümet sözcüsü Haydar el-Abudi, komisyonun bölgeden geçen boru hatlarına açık bir müdahale ve izleri gömüp gizleme girişimleri tespit ettiğini söyledi.
Kataib Hizbullah herhangi bir rolü olduğunu reddetti. Grup, yapılan bir denetimde boru hatlarına herhangi bir müdahale bulunmadığını öne sürdü ve kampanyayı, kendisini silah bırakmaya zorlamayı amaçlayan bir şantaj olarak nitelendirdi.
Başbakan Ali ez-Zeydi, silahlı kuvvetlere hükümetin Curf en-Nasr olarak adlandırdığı Curf es-Sahr'a girme ve kasabanın çevresine daha fazla asker konuşlandırma emri verdi. Gruba bölgeyi terk etmesi için cumaya kadar süre tanındı. Kaçakçılık davasındaki şüpheliler yargıya sevk edildi.
Bir Kataib Hizbullah komutanı, grubun Curf es-Sahr'dan çekilmeyi reddettiğini ve silahlarını bırakmayacağını söyledi.
Grubun bölgeyi terk etmesi için verilen sürenin son günü. Yetkililer, süre dolduğunda ne olacağını kamuoyuna açıklamadı.
Kataib Hizbullah kimdir ve Irak'ta neden bu kadar aranıyor?
Kataib Hizbullah (Irak Hizbullahı), Irak'ta yarı resmi bir statüye sahip, İran destekli silahlı bir gruptur. Irak hükümetinin ve Washington'ın silahsızlanma çağrılarını defalarca reddetti. 11 Kasım'da İran'ı saldırılara karşı savunacağına dair söz verdi.
ABD ve İsrail, Şubat 2026'da İran'a karşı savaş başlattı. O zamandan bu yana Irak'taki İran'la bağlantılı silahlı gruplar bölgedeki ABD güçlerine ve hedeflerine saldırılar düzenledi. Irak ordusu ile bu gruplardan biri arasında başkent Bağdat'ın güneyinde yaşanacak bir çatışma, büyük bir petrol üreticisinin içinde yeni bir istikrarsızlık cephesi açar.
Petrol için neden önemli?
Irak, OPEC'in ikinci büyük üreticisi. Ham petrol ihracatının ana bölümü, Curf es-Sahr'dan oldukça uzakta, ülkenin en güneyindeki Basra'dan yapılıyor. Dava, bölgeden geçen boru hatlarından yapılan hırsızlıkla ilgili. Şimdiye kadar Irak ihracatında herhangi bir aksama bildirilmedi.
Dolayısıyla piyasalar açısından risk, çalınan petrolün kendisi değil. Risk, başkentin yakınındaki bu çekişmenin çatışmaya dönüşmesi ve İran'la bağlantılı grupların bölgenin başka yerlerinde saldırılarla karşılık vermesi ihtimali. Üstelik bu gelişmeler, İran'la savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim henüz çözülmemişken yaşanıyor.
Fiyat akışımızda petrol ve altın
Brent (UKOIL) MT5 fiyat akışımızda $93.90 seviyesinde. 24 saatlik değişim −0.36%, beş günlük değişim −4.46%, aralık ise $92.21 ile $99.21 arasında. ABD ham petrolü (USOIL) $85.20 seviyesinde, 24 saatlik değişim −1.10%.
Altın $3,772.23 seviyesinde, 24 saatlik değişim −2.42%. Irak'taki çekişme şimdiye kadar güvenli limanlara doğru belirgin bir hareket yaratmadı.
Aynı beş gün boyunca Brent, WTI ve altın yan yana:
Bölgenin geneli: İsrail
İsrail'deki siyasi kriz de dikkat çekiyor. Kasım seçimlerinin ardından Binyamin Netanyahu ve Gadi Eisenkot hükümet kurmak için yarışıyor. Savunma Bakanı İsrael Katz bu hafta, İsrail'in Gazze, Lübnan ve Suriye'deki güvenlik bölgelerini oradaki silahlı gruplar dağıtılana kadar koruyabileceğini söyledi.
Senaryolar
- Müzakereyle teslim: Grup petrol tesislerini teslim eder ya da bölgeyi cumadan önce veya kısa süre sonra terk ederse, piyasalar konuyu Irak'ın iç meselesi olarak görebilir. Bu durumda petrol, İran görüşmeleri, Hürmüz ve ABD faiz oranlarına göre işlem görmeye devam edebilir.
- Süre doluyor, çatışma yok: Süre dolduğunda askerler ve militanlar hâlâ karşı karşıya duruyorsa, çekişme sonuçlanana kadar petrol fiyatında küçük bir risk primi kalabilir.
- Silahlı çatışma: Ordu bölgeye girer ve çatışma çıkarsa ya da İran'la bağlantılı gruplar bölgedeki hedeflere saldırılarla karşılık verirse, petrol sert yükselebilir ve hafta sonunun ardından boşlukla (gap) açılabilir.
Bundan sonra izlenecekler
- 20 Kasım Cuma: Kataib Hizbullah'ın Curf es-Sahr'ı terk etmesi için verilen sürenin son günü. Tarih, petrol ve altının işlem görmediği hafta sonunun hemen öncesine denk geliyor.
- Açıklamalar: Başbakan Ali ez-Zeydi'nin, hükümet sözcüsünün ve Kataib Hizbullah'ın açıklamaları, aşamalı bir teslim konusunda olası bir anlaşma da dahil.
- İran'ın tepkisi: Grubun Tahran'la bağları ve süren ABD-İran temasları göz önüne alındığında önemli.
- Irak petrol akışları: Boru hatlarında veya ihracatta aksamaya dair her haber, fiyatlar için kaçakçılık davasının kendisinden çok daha önemli olur.
- Pazartesi açılışı: Hafta sonunda yaşanacak her gelişme, petrol ve altın fiyatlarına ancak işlemler yeniden başladığında yansır.
TNFX'te petrol ve altın işlemleri
Brent (UKOIL), WTI (USOIL) ve altın (XAUUSD), MT4 ve MT5'te alış veya satış yönünde CFD olarak işlem görebilir. Bu tür haberler sırasında spreadler açılabilir ve fiyatlar açılışta boşlukla başlayabilir. Bu nedenle zarar durdur emirleri kullanın ve pozisyon büyüklüğünü riske göre belirleyin.
Petrol ve altını MT5'te takip edin
İki dakikada gerçek hesap açın ya da önce sanal parayla ücretsiz demo hesapta pratik yapın.
Sık sorulan sorular
Curf es-Sahr'da neler oluyor?
16 Kasım'da Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, orduya Bağdat'ın güneyindeki Kataib Hizbullah kalesi Curf es-Sahr'a girme emri verdi. Bir soruşturma, oradaki petrol boru hatlarına müdahale tespit etmişti. Grubun bölgeyi terk etmesi için 20 Kasım Cuma gününe kadar süresi var.
Kataib Hizbullah nedir?
Irak'ta faaliyet gösteren, İran destekli silahlı bir gruptur ve sıklıkla Irak Hizbullahı olarak anılır. Yarı resmi bir statüye sahiptir, silahsızlanma çağrılarını reddetmiştir ve İran'ı saldırılara karşı savunacağına söz vermiştir.
Kataib Hizbullah Curf es-Sahr'dan çekilecek mi?
Grubun bir komutanı 17 Kasım'da çekilmeyi reddettiklerini söyledi. Grup, petrol kaçakçılığında herhangi bir rolü olduğunu reddediyor ve soruşturmayı kendisini silah bırakmaya zorlamak için yapılan bir şantaj olarak nitelendiriyor.
Irak'taki çekişme petrol fiyatlarını etkiler mi?
Şimdiye kadar doğrudan etkilemedi. Irak'ın ana ihracatı güneydeki Basra'dan yapılıyor ve ihracatta herhangi bir aksama bildirilmedi. Çekişme çatışmaya dönüşür ya da bölgedeki saldırılara yayılırsa petrol tepki verebilir.
Brent petrolün fiyatı şu anda ne kadar?
TNFX MT5 fiyat akışında Brent $93.90 seviyesinde. 24 saatlik değişim −0.36%, beş günlük değişim −4.46%.
İsrail'in bu olayla ne ilgisi var?
Kataib Hizbullah, İsrail'e ve ABD'ye düşman olan İran'la bağlantılı gruplar ağının bir parçası. Çekişme, Şubat 2026'da başlayan ABD-İsrail'in İran'la savaşı sırasında yaşanıyor.